Crveni јahaci jahaci u Bulonjskoj sumi oko 1910. Muzej savremene umetnosti Beograd
Crveni јahaci (jahaci u Bulonjskoj sumi), oko 1910. Muzej savremene umetnosti, Beograd

Nadežda Petrović u Parizu, 150 godina od rođenja umetnice

Izložba Nadežda Petrović u Parizu, priređena povodom obeležavanja jubileja sto pedeset godina od rođenja velike srpske umetnice biće otvorena 11. oktobra u Kulturnom centru Srbije u Parizu.  Kustoskinje izložbe su Mišela Blanuša i Katarina Krstić, a organizator je Muzej savremene umetnosti u Beogradu.

Nadežda Petrović (1873 – 1915) je bila svestrana ličnost koja se bavila slikarstvom, fotografijom, pedagoškim radom, likovnom kritikom, ženskom emancipacijom, kolektivnim delovanjem, kao i društveno-političkim pitanjima, u periodu istorijskih i umetničkih previranja početkom 20. veka.

Potret Nadezde 1909. vl. Milos Kolarz
Potret Nadežde, 1909. vl. Miloš Kolarz

Sa vremenske distance  veće od jednog i po veka, umetnost Nadežde Petrović može se sagledati kao pionirski poduhvat žene koja je gotovo u svemu čime se bavila bila predvodnica, a najviše na umetničkom polju. Nadeždin pristup slikarstvu je rezultat školovanja u Minhenu i boravaka u Parizu i Italiji, ali i konstatno vraćanje Srbiji koje se reflektuje kroz teme koje nose predznak nacionalnog. 

Njeno slikarstvo prepoznato je kao modernističko i može se podeliti na nekoliko perioda: vreme školovanja u Minhenu, srbijanski period u više faza, prva rana kada stvara u stilu impresionizma, i kasnije kada nastaju dela bogatog kolorističkog ekspresionizma; potom odlazi u Pariz gde nastavlja sa usvojenim kolorizmom i dostiže potpunu zrelost, i na kraju ratni period, kada uz učešće u njemu kao bolničarka, slika dela inspirisana rodnim podnebljem, u stilu ekspresionističkog kolorizma.

Autorke izložbe, Mišela Blanuša i Katarina Krstić, kustoskinje Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, priredile su umetničko-dokumentarnu izložbu koja prezentuje život i umetničko delo Nadežde Petrović, sa fokusom na njen kratak ali umetnički vrlo intenzivan i značajan boravak u Parizu, u periodu od 1910. do 1912. godine – Pariski period njenog stvaralačkog opusa.  

Koncept izložbe osmišljen je kroz hronološko-tematske celine predstavljene kroz dva dokumentarna segmenta o životu i umetnosti Nadežde Petrović u Parizu. 

Prvi segment (fotografije, privatna prepiska, kao i filmovi o životu i umetničkom radu) prikazuje narativ iz života umetnice, koji kroz jedan lični aspekt osvetljava njen boravak i život u Parizu i tako objašnjava veoma značajan trenutak njenog stvaralaštva. 

Pored inspirativne i vrlo dinamične životne priče, na izložbi će kao poseban segment biti prezentovan i istorijski značajan likovni opus nastao tokom njenog boravka u francuskoj prestonici, prikazan kroz dokumentarno-narativne segmente – reprodukcije najznačajnijih umetničkih dela iz ovog perioda i kratke tekstualne stilsko-formalne elaboracije o njima. 

Muzej savremene umetnosti se zahvaljuje na dozvoli za korišćenje i reprodukovanje dokumentarnog materijala: Milošu Kolaržu, Narodnom muzeju Srbije, Umetničkoj galeriji “Nadežda Petrović” u Čačku, Spomen-zbirci Pavla Beljanskog u Novom Sadu, Radio televiziji Srbije, Jesenjem salonu Pariz (Salon d’Automne), Atelijeru Ivan Meštrović u Zagrebu, Državnom arhivu Srbije.

Izložba Nadežda Petrović u Parizu u Kulturnom centru Srbije u Parizu biće otvorena do 27. oktobra 2023. godine.