Marko Zubak 1 e1430744825277

Omladinska štampa kao underground

Otvaranje izložbe “Jugoslovenska omladinska štampa kao underground press: 1968-1972 (Beograd, Zagreb, Ljubljana)”, Marka Zubaka, zakazano je 5. maja u 20:00 u Galeriji Doma omladine Beograda. Izložba traje do 17. maja 2015.

Na otvaranju izložbe govoriće Lazar Stojanović i Pero Kvesić, bivši novinari omladinske štampe, kao i Dragan Ambrozić, odgovorni urednik programa Doma omladine Beograda.

U jeku globalne studentske pobune, u leto 1968, u drugom broju novopokrenutog britanskog undergraund časopisa Black Dwarf, nedavno preminuli britanski pesnik Christopher Logue objavio je legendarnu pesmu Know The Enemy (Upoznaj svog neprijatelja). Logueova anti-kapitalistička poema odštampana je na posteru u čijem se središtu nalazila velika fotografija šake sa pečatnjakom s obrisima Če Gevare. Njegova plakatna poezija bila je odraz momenta koji je tražio sveobuhvatnu revolucionarnu transformaciju društva, ali i medija. Svega nekoliko meseci kasnije, ista se šaka pojavila na naslovnici Omladinskog nedeljnika, službenog glasila zagrebačkog saveza omladine, s insignijama prilagođenima domaćem ideološkom kontekstu. Logueove je stihove zamenio usklik “Radikalno ili nikako”. Umesto Če Gevare s prstena su u čitaoce bili upereni zvezda i stilizovani srp i čekić. Iako ublažena, poruka je manje-više ostala ista: zahtevale su se promene i temeljite reforme. Ova neobična “pozajmica” najbolja je ilustracija lajttmotiva cele izložbe: nesvakidašnje veze koja se krajem 1960-ih i početkom 1970-ih uspostavila između dva unikatna novinska žanra, nastala u sasvim drugačijim ideološkim okvirima.

Glavna uloga tu pripada spletu časopisa namenjenih omladini i izdavanih pod okriljem guste mreže omladinskih i studentskih organizacija poznatih pod nazivom omladinska štampa.

Marko Zubak
Marko Zubak završio je Filozofski fakultet u Zagrebu, smer istorija i filozofija. Magistrirao je i doktorirao na Odseku za istoriju na Central European University u Budimpešti s tezom o omladinskom štampi u Jugoslaviji (1968-1980). Tokom studija radio je kao novinar, kritičar i urednik na zagrebačkom Radiju 101, te potom kao urednik u izdavačkoj kući Profil. Sastavio je književnu antologiju, publikovao stručne radove na raznim jezicima, učestvovao na brojnim naučnim skupovima i bio kustos nekoliko izložbi. Trenutno radi kao naučni istraživač na Hrvatskom institutu za istoriju u Zagrebu gde se bavi medijima, studentskim pokretima i supkulturama u socijalističkoj Jugoslaviji.